|
Şan Dersi.com
Ses Çıkarmak
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
SESİN
YAPISI
Anatomistlerin
ilk farkettikleri şey,gırtlağın olağanüstü süspansiyon özelliğiydi.Boyun
kaidesi ile kafa kaidesi arasına yerleşmiş kaslar yay gibi gerilerek
gırtlağın,boyunda çeşitli pozisyonlara girmesine yol açarlar.Bu,aynı
zamanda gırtlağın dışarıdan gelebilecek her türlü darbeye karşı
korunmasını da sağlamış olur.Bunu sağlayan ise gırtlaktaki kıkırdakların
elastik olmasıdır.
Gırtlaktaki güçlü
kaslar ise yutma işlevini gerçekleştirmenin yanı sıra sesin
kalitesine de etki ederler.İç kaslar kıkırdakların yerini değiştirerek
ses telerinin durumunu ve gerginliğini etkilerken ,dış kaslar
hem kıkırdakların yerini değiştirir,hem de dolaylı olarak sesin
tiz ve bas ayarına yardımcı olurlar.
SESİN
GÜÇ KAYNAĞI
Sesin güç kaynağı
akciğerler,göğüs kafesi,sırt ve özellikle de karın kaslarıdır.Bu
kaslar uyumlu bir şekilde çalışarak bi körük gibi havayı kontrollü
olarak pompalarlar.Genel olarak bu organların tümü diyafram
olarak adlandırılır.Oysa diyafram,havayı emen akciğerin hemen
altında yer alan bir kas tabakasıdır.Ses havayı dışarı üflerken
çıkar ve bu süreçte de diyaframın hiçbir rolü bulunmaz.
Sesin önce beyinde
şekillenmesi sonra ilgili organlara emir vermesi gerekir.Emir
beyin sapı ve omirilikten ilerler.Mesaj gırtlak,akciğer,karın
kasları ve rezonans boşluklarına (ağız,boğaz ve burun) ortak
bir çalışma ile iletilir.
Sağlıklı bir ses
için kulağın da sağlam olması gerekir.Çünki kulağımız sesimizi
biofees-back sistemiyle denetler."Ağızda çıkanı kulağın
duymuyor" deyimi her ne kadar bu durum için söylenmişse
de kulağı duymayan kişilerin seslerini kontrol edemeyip bağırarak
konuşmaları hepimizin dikkatini çekmiştir.İşitme bozukluğu olduğu
için sahneleri genç yaşta terk etmek zorunda kalan birçok ünlü
ses sanatçısı vardır.
SESİN
TİTREŞİMİ
Bu denli karmaşık
bi rsüreç izleyen ses,geniş araştırmalara neden olmuştur.Araştırmalar,özellikle
ses tellerinin titreşimleri ve beş tabakalı yapısı üzerinde
yoğunlaşmıştır.
Konuşurken ses
telleri altındaki basınç 7 cm. Su basıncına eşdeğer oranda yükselince
ses telleri açılır.Hava yukarıya çıkınca basınç düşer ve ses
telleri kapanır.Havanın ardında oluşturduğu emme gücü de ses
tellerinin kapanmasına yardımcı olur.Kapanan ses telleri altında
basınç tekrar yükselmeye başlar ve aynı devinim yeniden başlar.
Ses tellerinin
açılıp kapanması alt taraftan başlar ve üst tarafta devam eder.Böylelikle
ses telleri üzerinde,rüzgardaki bir bayrak gibi dalgalanma hareketi
olur.Çünki ses telleri temel olarak bir gövde ve üzerindeki
mukoza tabakası arasında yer alan çok gevşekk bir ara tabakadan
oluşur.(ara tabaka "Reinke mesafesi" olarak adlandırılır.)
Mukozadaki dalgalanma da işte ses tellerinin ,dolayısıyla da
bu gevşek ara tabakanın ses tellerinin çarpması sırasında alttan
gelen havanın itmesiyle gerçekleşir.Bu dalgalanmanın bozulması,doğal
olarak ses kalitesini de olumsuz etkiler.
Ses telleri gitar
telleri gibi titreşemez.Ses,tıpkı alkşlarken avuçlarımızın birbirine
çarpması gibi ses tellerinin birbiriyle çarpışması sonucunda
ortaya çıkar.
Bağlantı
: info@sandersi.com
Emre Yücelen
www.sandersi.com
|