|

Nefes Teknikleri Şekil 1
|
Şan Dersi.com
Nefes ve
Teknikleri
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Ses Sanatçılarında Ses Bozukluklarının
Nedeni
Nefes İyi şarkı söyleyebilmek ve iyi konuşabilmek için, her
şeyden önce doğru nefes alıp vermesini öğrenmek gerekir. Şarkı
söyleyen kişi, ciğerlerine en çok hava dolduracak şekilde nefes
almalıdır. Aşağıdaki şekil üzerindeki sayıların her biri, ayrı
bir nefes türünü göstermektedir.
Şekil l'de 1 sayısı ile gösterilen
nefes, akciğerlerin eşit bir biçimde havayla dolmasıdır. Bu
nefes bizi rahat hale getirmediği, yumuşak ve kaynaşan bir sesin
oluşumuna elverişli olmadığı için şarkı söylerken kullanamayız.
Şekil 2'de 2 sayısı ile gösterilen omuz ve göğüs nefesidir.
(Jimnastik nefesi) Bu nefes, havanın daha çok ciğerlerin üst
yarısında toplananıdır. Bu tür nefes, bilindiği gibi beden eğitimi
çalışmalarında kullanılan nefestir. Kalbe daha fazla yük Olduğu
ve göğüs boşluğundaki rezonansı önlediği için şarkı söylemeye
fazla elverişli değildir.. Havayı, kalbi sıkıştıracak şekilde
ve hançeresinin pek yakınına topladığı için yorucu ve tehlikeli
bir nefes alış şeklidir. Ayrıca bu nefesle alınan hava, diğer
nefes alış şekillerine göre, ciğerlere dolan havadan daha azdır.
Şekil
3'de gösterilen nefes diyafram nefesidir. İşte bu nefes şarkı
nefesidir. Çiçek koklar gibi, havayı ciğerlerimizin en derin
köşelerine doldurmaya çalışırken, karnımızı dışarı doğru itersek
diyafram nefesini elde ederiz. Nefes verirken de, karnımızı
hafıfçe içeri doğru çekerek, diyaframımızı çalıştırrnış oluruz.
Doğru
diyafram neresi almak için, önce burnumuzdan nefes almalıyız.
Diyafram nefesi, yatmakta olan bir insanın doğal nefes alış
biçimidir. Sırt üstü yatarken, elimizi karnımızın üzerine koyarsak,
bu hareketi rahatlıkla izleyebiliriz. Yatarken çok doğal olan
bu nefes, ayakta iken zorlukla ve belirli bir teknikle elde
edilir. Bir şarkıcı için diyafram nefesi çok önemlidir.
Diyafram
nefesinde, diyafram kubbelenip düzlcşerek, havayı düzeni bir
şekilde boşaltır. Bu ritmik hareketi kontrol etmek için, ayakta
bir elin avucunu göğsün üst kısmına, diğerini de alt tarafına
dayamalıdır. Böylece, diyafram bölgesindeki avucun, hava basıncı
ile dışarı doğru itildiği hissedilmelidir.. Bir çiçeği koklarken,
hayret ve korku anında, yatarken alınan nefes, doğal diyafram
nefesidir. Diyafram nefesi alınırken omuzlar yukarı kaldırılmamalı
ve göğüste gözle görülür bir hareket olmamalıdır.
Diyafram nefesi, daha çok akciğerlerin alt yarısında toplanan
ve ciğer uçlarına kadar inerek diyaframla ilişki kuran nefestir.
Bu nefes, ses eğitimine en uygun olan nefestir.Diyafram nefesinde
hava, diyafram ve ses organının güç birliği şarkı söylememizi
kolaylaştırır. Diyafram nefesi, diğer nefeslere oranla, kalbimize
fazla yük olmaz. Diyafram nefesi, şarkı söylemek için gerekli
olan daha geç, daha düzenli ve istenen basınçta nefes boşaltmaya
çok elverişlidir. Bu nefes göğüs boşluğu rezonansını kısıtlamaz
Nefes egzersizleri
başlangıçta baş dönmesi ve yorgunluk yapabilir. Bunda çekinilecek
bir şey yoktur. Fazla oksijen almak, insanda sersemlik yapar.
Nefes alma- verme süreci sona erdiği zaman, çok kısa bir an
bütün kasları gevşeterek , daha verimli yeni bir nefese hazırlanılmalıdır.
Şarkı söylerken,
gereğinden fazla hava vermek, sesin hışırtılı ve havalı çıkmasına
neden olur. Her ses içiıı, gerektiği kadar hava harcanmalıdır.
Fazla hava kullanmak yüzünden, ses tellerinin kasılmaları ile
ses tizleşmeleri ve ses kısılmaları meydana gelir. Bunun için
başlangıçta, doğru nefes alma, ölçülü verme ve zamanında gevşemeleri
iyi öğrenmek için yaptığı çalışmalar bir şarkıcıyı amacına daha
çabuk ulaştırır. Şarkı söylerken, müzik cümlelerinin durumuna
göre denetimle veya kaçamak nefes alınır.
A)
DENETİMLİ NEFES: Yavaş, uzun, geniş ve yeterince alınmalıdır.
Gereğinden fazla nefes almak ses tellerini sıkıştırır. Denetimli
nefes hem ağız hem de burundan alınabilir.
B) KAÇAMAK NEFES: Çabuk, kısa, geniş ve yeterince alınmalıdır.
Kaçamak nefes sadece ağızdan alınır. Bu nefes. gülme, korkma gibi
durumlarda karın duvarının kasılması ile oluşur.
Nefes Çalışmaları
1- Çiçek koklar gibi nefes almak ve alınan nefesi F veya S konsonu
(sessiz harfi) ile boşaltmak. Bu çalışmada çiçek koklar gibi
alınan nefes tıslar gibi düzenli bir biçimde boşaltılmalıdır.
2- Alınan bir tek nefesin, kesik kesik boşaltılması.Bu çalışma
nefesin, diyafrarnla sıkı bir şekilde işbirliği yapmasına yardımcı
olacak ve nefes basıncını arttıracaktır. Alınmış bir tek nefes
S konsonu kullanılarak kesik kesik verilirken ikinci bir nefes
alınmamalıdır. Kesik nefes çalışmalarına, eğiticinin sayacağı
her sayıya karşı bir kesik nefes istenmesiyle başlanmalıdır.
Başlangıçta 5 kesik nefes, birinci yıl
çalışmaları sonunda en çok 30 kesik nefese kadar çıkarılmalıdır..
Nefes çalışmalarında kalbimiz, normal nefese oranla daha büyük
bir yük altındadır. Tutularak boşaltılan bir nefes esnasında,
kalbimizin daha kuvvetli ve sık çarptığını hissederiz. Bu yüzden,
bütün nefes çalışmalarının, kalbe fazla yüklenmeden dengeli
ve makul sürelerde uygulanması gerekir.
3- Kesik ve uzun nefes çalışmaları bir arada yapılmalıdır.
4- Kuvvetli, hafif, kesik ve uzun nefes çalışmaları. Bu çalışmaların
amacı kesik ve uzun nefes çalışmalarına kuvvetli ve hafif nefesleri
de katarak nüans yapılmasını sağlamaktır.
5- Büyüyen ve küçülen, kesik ve uzun nefes çalışmaları. Bu
çalışmaların amacı, diyafram gücünü ve nefes basıncını arttırmaktır.
Olcay
Kolçak,Ses Eğitimi ve Şarkı Sanatı
www.sandersi.com
|